Waarom zijn mijn huisnummers niet exact even groot?

Bij vrijwel elk lettertype wordt een slim trucje toegepast om gezichtsbedrog te voorkomen: Overshoot.

Dit betekent dat ronde vormen (zoals het cijfer 0) nét een fractie groter worden gemaakt dan strakke of rechte vormen (zoals het cijfer 4). Hoeveel overshoot er wordt toegepast, verschilt per lettertype.

Uiteindelijk gaat het erom dat een huisnummer er optisch recht en gebalanceerd uitziet. Cijfers die op de millimeter exact even hoog zijn, lijken voor het menselijk oog namelijk juist ongelijk.

In de praktijk

In het voorbeeld hierboven zie je hoe dat werkt bij het huisnummer '40':

    • Het cijfer '4' (strak/recht): Rust met een platte vlakke onderkant stevig op de denkbeeldige schrijflijn.

    • Het cijfer '0' (rond): Is bol en raakt de schrijflijn daardoor maar op één piepklein puntje.

Als je een '0' exact even hoog maakt als een '4', foppen je hersenen je. Doordat de '0' aan de boven- en onderkant bol weglopt, lijkt hij optisch kleiner en lijkt hij tussen de lijnen te zweven.

Door de '0' met overshoot een heel klein stukje boven en onder de schrijflijn te laten uitsteken (aangegeven met de pijltjes), klopt het plaatje in je hoofd weer. Zo lijken beide cijfers naast elkaar wél even groot.

Wat als we ze wel exact even hoog maken?

Kijk maar eens naar de rechterkant van de afbeelding ('zonder overshoot'). Als we de cijfers op de millimeter precies even hoog maken, lijkt de '0' ineens kleiner dan de '4'.

Dat is exact de reden waarom wij de regels van het lettertype volgen en de hoogte van de individuele cijfers niet geforceerd gelijkmaken.